Console ervaring op een gaming PC

Voor 1050 dollar krijg je met de Steam Machine een compacte gaming-PC die console-achtige eenvoud belooft, maar is dat genoeg om de Linux-beperkingen en beperkte hardware te rechtvaardigen? Valves desktop-variant van de Steam Deck draait op SteamOS en biedt een volledig controller-vriendelijke interface voor woonkamergaming. Maar met hardware die vergelijkbaar presteert met budget-GPU's van enkele jaren geleden, vraag je je af of dit niet gewoon een dure gimmick is.

Wat is de Steam Machine eigenlijk

De Steam Machine is Valves desktop-variant van de Steam Deck, gebouwd voor mensen die console-achtige eenvoud willen maar dan met de kracht van een gaming-PC. Het systeem draait op SteamOS 3, wat volgens Tom's Hardware identiek is aan de software op de Steam Deck, alleen dan op krachtiger hardware. De interface is volledig controller-vriendelijk en gebruikt dezelfde Big Picture-modus die je misschien al kent van Steam op Windows.

Voor deze review hebben we het 2TB-model getest, dat uitkomt op 1428 dollar inclusief twee faceplates en een Steam Controller. Onder de motorkap zit een semi-custom AMD Zen 4 processor met zes cores en twaalf threads die tot 4.8 GHz kan klokken, gecombineerd met 16GB DDR5-5600 RAM en een interne 300W voeding. De GPU is een semi-custom AMD RDNA 3 chip met 28 compute units, 8GB GDDR6 VRAM en een maximale kloksnelheid van 2.45 GHz bij een 110W TDP, zoals Gamers Nexus rapporteert.

Het goedkopere 512GB-model kost 1050 dollar en heeft dezelfde specs, alleen met minder opslagruimte. Beide configuraties gebruiken dezelfde processor en GPU, dus je prestaties blijven gelijk ongeacht welke variant je kiest. Maar die 8GB VRAM is wel een discussiepunt, voor 1080p gaming prima, maar boven die resolutie loop je snel tegen beperkingen aan.

Design en bouwkwaliteit van de Steam Machine

De Steam Machine is met afmetingen van 15,2 x 15,6 x 16,2 cm (inclusief voetjes) een compacte zwarte doos die meer weg heeft van een mini-PC dan van een traditionele gaming-rig. Het is aanzienlijk kleiner dan een PlayStation 5 of Xbox Series X, waardoor je het makkelijk op een tv-meubel of bureau kwijt kan zonder dat het veel ruimte inneemt. Aan de voorkant vind je twee USB Type-A 3.2 Gen 2-poorten, een microSD-kaartslot en de aan-knop, terwijl de achterkant een DisplayPort 1.4, HDMI 2.0, ethernet-aansluiting, twee USB-A 2.0-poorten en een USB-C 3.2 Gen 2-poort biedt.

De HDMI-poort ondersteunt officieus zelfs 4K op 120 Hz en heeft HDMI-CEC om je tv automatisch aan te zetten, wat handig is voor console-achtig gebruik. Valve heeft duidelijk nagedacht over de praktische kant van woonkamergaming. Maar de voorkant is volledig afgesloten, wat de thermische prestaties niet ten goede komt. Gamers Nexus wist de temperaturen met enkele graden te verlagen door een 3D-geprinte voorplaat met ventilatieopeningen te maken.

Persoonlijk vind ik het design mooi maar wel wat te gesloten voor optimale koeling.

Het ziet er premium uit met zijn strakke afwerking, al blijft het in essentie een plastic behuizing met interne metalen onderdelen. Voor de prijs had ik eerlijk gezegd een volledig aluminium chassis verwacht.

Hardware specs en prestaties

De Steam Machine levert solide 1080p-prestaties, maar voor 4K gaming moet je je verwachtingen bijstellen. In Cyberpunk 2077 op raster-settings haalt het systeem 80 fps, zoals Tom's Hardware rapporteerde. Starfield op 1080p/Ultra draait op 41 fps volgens Gamers Nexus, terwijl Kingdom Come: Deliverance II rond de 50 fps schommelt.

• Cyberpunk 2077 (1080p raster): 80 fps
• Starfield (1080p Ultra): 41 fps
• Kingdom Come: Deliverance II (1080p Ultra): 50 fps
• GPU-temperatuur edge: 62°C
• GPU-temperatuur junction: 77°C
• CPU-temperatuur: 70°C
• Geluidsniveau: 23,5 dBA op 1 meter afstand

De semi-custom RDNA 3 GPU met 8GB VRAM presteert vergelijkbaar met een RX 6600 of RTX 3060, wat betekent dat je tegen de onderkant van de moderne videokaarten-ranglijst zit. Voor de prijs van minimaal 1050 dollar is dat eigenlijk best teleurstellend. Temperaturen blijven onder controle bij 62 graden Celsius voor de GPU-edge en 77 graden voor junction, met een geluidsniveau van slechts 23,5 dBA op 1 meter afstand. Valve heeft duidelijk gekozen voor stilte boven maximale prestaties.

Cyberpunk 2077 met raytracing is zelfs op 1080p onbespeelbaar zonder FSR, en dan nog krijg je slechts 41 fps met flinke input lag. De CPU houdt het op ongeveer 70 graden, wat prima is, maar er zit weinig overklok-ruimte vanwege de 300W voeding. Eerlijk gezegd had ik bij deze prijs meer verwacht dan hardware die vergelijkbaar is met budget-GPU's van enkele jaren geleden.

SteamOS en de gaming-ervaring

De controller-vriendelijke interface van SteamOS is fantastisch, maar het grootste probleem zit in de game-compatibiliteit. Valve heeft het Verified-programma van de Steam Deck overgenomen, waarbij games minimaal 30 fps op 1080p moeten halen om geverifieerd te worden, zoals Tom's Hardware meldt. Maar dat betekent niet dat alle games werken, sommige weigeren te draaien vanwege anti-cheat software die SteamOS niet vertrouwt.

Niet alle games draaien goed op Linux, zelfs niet via Proton. Sommige launchers hebben onofficiële versies die je via Linux kan gebruiken, zoals de open-source Heroic Games launcher voor Epic Games en GOG. Maar het blijft hakken. Valve beloofde ooit dual-boot met Windows voor de Steam Deck, wat ook voor de Steam Machine ideaal zou zijn geweest, maar dat is er nooit gekomen. Met een 2TB-schijf zou er genoeg ruimte zijn.

Voor een check of jouw favoriete games werken, kan je terecht bij ProtonDB waar gebruikers compatibiliteitsdata delen. Maar eerlijk gezegd vind ik het een gemiste kans dat Valve geen native Windows-optie biedt voor deze prijs. De console-ervaring is mooi, maar niet als de helft van je library niet werkt.

Steam Machine versus alternatieven

De Steam Machine kost 1050 dollar voor het 512GB-model en 1350 dollar voor de 2TB-versie, maar is dat de beste manier om je geld uit te geven voor woonkamergaming? Gamers Nexus rekende uit dat je vergelijkbare hardware zelf kan samenstellen voor 979 dollar (512GB) of 1139 dollar (2TB), een besparing van respectievelijk 71 en 211 dollar. Maar dan krijg je wel de rompslomp van zelf een PC bouwen en moet je Windows zelf installeren.

Als je al een gaming-PC hebt, is streaming een slimmere optie. De oude Steam Link-hardware kostte destijds rond de 50 euro en doet in essentie hetzelfde als de Steam Machine, alleen dan door je bestaande PC te streamen naar je tv. Je kan ook gewoon een lange HDMI-kabel trekken van je PC naar je tv en een controller gebruiken, dat kost letterlijk niks. Voor wie een console-achtige ervaring wil zonder Linux-gedoe zijn er ook mini-PC's met Windows, al betaal je daar vaak meer voor vergelijkbare specs.

De Steam Machine is eigenlijk alleen interessant als je specifiek SteamOS wil in een desktop-formaat én niet zelf wil sleutelen aan hardware. Voor iedereen die al een gaming-PC heeft is het pure geldverspilling, koop dan gewoon een extra controller en gebruik Big Picture-modus op Windows. Persoonlijk vind ik de prijs te hoog voor hardware die vergelijkbaar is met een RX 6600.

Voor wie is de Steam Machine bedoeld

De Steam Machine is bedoeld voor een kleine niche: mensen die al een Steam Deck hebben én die hun games naadloos willen voortzetten op de bank. Tom's Hardware beschrijft het als een ecosysteem-play, je speelt onderweg op je Steam Deck, uploadt je save naar Steam Cloud, ploft op de bank en hervat hetzelfde spel op de Steam Machine met dezelfde controller. Je kan zelfs je SD-kaart van je Deck naar de Machine verplaatsen en direct doorspelen.

Maar eerlijk gezegd is dat scenario voor de meeste mensen gewoon te duur. Als je al een gaming-PC hebt die je nu met een lange HDMI-kabel aan je tv hangt, is de Steam Machine pure geldverspilling. De prijs van 1050 dollar voor het instapmodel is lastig te rechtvaardigen als je bedenkt dat de hardware vergelijkbaar presteert met een RX 6600 of RTX 3060. Voor wie geen Steam Deck heeft en gewoon woonkamergaming wil, zijn er betere opties: zelf een PC bouwen met Windows bespaart je 71 tot 211 dollar en geeft je volledige game-compatibiliteit.

De Steam Machine is eigenlijk alleen interessant als je volledig all-in wil op Valves ecosysteem én bereid bent om Linux-compatibiliteitsproblemen te accepteren. Tom's Hardware noemt dat als je al Valves hardware hebt, het begint aan te voelen als een ecosysteem op Apple-niveau, maar dan exclusief voor gaming. Sleep en wake werken net zo goed als op de handhelds, en de controller-ervaring is identiek.

Voor de rest? Gewoon Big Picture-modus gebruiken op je Windows-PC met een controller kost niks en doet vrijwel hetzelfde. De Steam Machine lost een probleem op dat voor de meeste gamers niet bestaat.